Stabiliteit - het hanteren van de camera (1)

Om onscherpe beelden te vermijden, zal de camera stil moeten worden gehouden tijdens het maken van de opname. Dat lijkt niet zo moeilijk, maar de manier waarop de camera wordt vastgehouden en ondersteund bepaald of de opname scherp zal zijn of "bewogen".

Camera vasthouden

Vasthouden doet u de camera het best met twee handen - zodanig, dat wanneer u door de zoeker kijkt:

  • uw rechterhand met de wijsvinger soepel de ontspanknop en eventueel andere drukknoppen daar in de buurt kan bedienen alsmede een eventueel aanwezig voorste instelwiel
  • de andere vingers van de rechterhand een goede greep hebben op de ingebouwde handgreep
  • uw duim de verschillende knoppen en het eventueel aanwezige instelwiel rechts achterop de camera goed kan bedienen
  • uw linker hand de camera/lens zodanig ondersteund dat de camera min of meer een stabiel geheel vormt met uw lichaam
  • een loodlijn door het zwaartepunt van de camera ergens tussen uw voeten uit komt
  • u uw adem inhoud tijdens het afdrukken

Hoe steviger u staat, hoe makkelijker is het om de camera stil te houden. De manier van staan is dus van groot belang: het ene been iets naar voren en het andere iets naar achteren (ongeveer zoals een bokser of een karateka) en enigszins wijdbeens maakt dat het zwaartepunt van de camera "tussen uw benen valt" en dat geeft stabiliteit. Het lijkt misschien niet elegant, maar is wel effectief.

Daar kan nog aan toegevoegd worden, dat wanneer u niet blindelings alle knoppen kunt bedienen zonder eerst te moeten kijken waar ze zitten of waar ze voor dienen, u nog enige oefening nodig hebt.....

Ergonomisch ontwerp

Bij goed ontworpen camera's zal de bediening na verloop van tijd vanzelf gaan. In feite geldt: hoe meer knoppen aan de rechterkant hoe beter - het werkt beduidend sneller dan het via ellenlange menus moeten veranderen van een instelling die frequent verandering behoeft. Hebt u wel eens opgelet dat al die verschillende knoppen die u blindelings zou moeten kunnen vinden allemaal van vorm verschillen? Dat is met opzet gedaan om op de tast te kunnen kiezen. De rechterkant van de camera is bezaaid met allerlei knoppen, allemaal verschillend aanvoelend - met reden.

"Foute" en "goede" manieren om de camera vast te houden

U zult de camera in allerlei standen goed onder controle moeten hebben. In liggend formaat of in staand formaat. Rechtopstaand, geknield of liggend op uw buik. Met een relatief lichte en korte lens of met een beest van een telelens of zoomlens. En in noodgevallen: boven uw hoofd of op heuphoogte. Om het allemaal wat duidelijker te maken, hier een soort standjesboek voor de fotograaf.

Voeten uit elkaar, rechterhand kan allerlei knoppen bedienen, linkerhand ondersteund camera/lens. De linkerhand dient voor ondersteuning, het is niet nodig de lens stevig vast te grijpen. Indien nodig kan met de vingers van de linkerhand de scherpstelling worden gewijzigd of op de lens aanwezige knoppen worden bediend. De knieen zijn lichtjes gebogen, de ellebogen zijn dichter bij elkaar gebracht en steunen op de borst. De borst beweegt bij ademen, dus bij afdrukken: adem kortstondig inhouden.

De wijsvinger van de rechterhand rust op de ontspanknop, zonder daar op te drukken. Door het voorzichtig krommen van de wijsvinger kan de scherpstelling en belichtingsmeting worden uitgevoerd, iets meer krommen maakt de opname, zonder dat de camera wordt bewogen.

Camera in staand formaat. Beide handen blijven onder de camera, de camera wordt vanuit de normale positie tegen de wijzers van de klok in gedraaid! Daardoor kunt u beide ellebogen op de borst houden en stevigheid geven.
Nogmaals horizontaal formaat. De camera steunt en tegen het hoofd en via de handen en de ellebogen op de borst.
Bij lange sluitertijden kan de stabiliteit worden vergroot door een touwtje of een stuk niet te sterk elastiek. Door het ene eind om de lens te bevestigen en op het andere eind te gaan staan, kan de stabiliteit worden verhoogd. U staat voor gek, maar het werkt goed.

De "McNally" stand. Genoemd naar een Newyorkse fotograaf. Door het bovenlichaam een kwart slag naar links te draaien kan de linkerhoek van de camera steunen op een holte bij uw sleutelbeen. De rechterhand behoudt nmin of meer de normale positie, de linkerhand dient om de camera tegen het lichaam te houden. In dit geval kijkt u door de zoeker met uw linker oog. De stand is effectief bij het gebruik van een langere tele- of zoom lens.

In deze video legt de bedenker uit hoe het werkt.

Geknield fotograferen. Door de elleboog van de hand die de lens ondersteund op de knie te laten rusten, wordt stabiliteit verkregen. De rechterhand blijft in de normale positie, de elleboog wordt tegen het lichaam gedrukt.
Vanaf de grond. De rechterhand weer in de normale positie, elleboog op de grond. De linkerhand plat op de grond (of in een vuist om iets meer hoogte te krijgen) ondersteunt de lens. De linkerhand ondersteunt niet alleen, maar werkt tevens als een soort scharnierpunt van waaruit de camera kan worden gericht.
Soms zult u de camera boven uw hoofd moeten houden, om bijvoorbeeld over een aantal mensen heen te kunnen fotograferen. Een ding is zeker: het is bepaald geen stabiele houding. En ook als (zoals in dit geval in de Nikon reklame) u een uitklapbaar schermpje hebt, zult u nauwelijks kunnen zien wat er op de foto komt. Het best kiest u voor een groothoeklens in combinatie met een korte sluitertijd en een diafragma dat een ruim scherptebereik oplevert. Later snijdt u er af wat overbodig is, en hopelijk is er dan nog iets over dat de moeite van het aanzien waard is.
Hier een typisch voorbeeld van de bovenomschreven manier van foto's boven uw hoofd maken. In dit geval met een 20 mm lens, ISO 400, diafragma 4 en 1/2500 sec. Er staat inderdaad van alles op, en de horizon staat scheef. In dit geval werd de camera niet vastgehouden maar was deze vastgeschroefd op een eenbeenstatief dat min of meer "stevig" met twee handen boven het hoofd werd gehouden, de camera werd bediend door een met tape vastgezette afstandsbediening op nog "grijpbare" hoogte.. Bij het meedraaien met de renners ging de horizon de heuvel af. Door rigoureus van alles uit het beeld te snijden, bleef de foto hieronder over.

Links