Het objectief - keuze en toepassing

De lens bepaald voor een groot deel de beeldkwaliteit en ook hoe de foto er uit gaat zien. De naam "lens" is eigenlijk onjuist: de correcte naam is "objectief". Een objectief bestaat uit meerdere lenzen waarvan alleen de voorste en de achterste zichtbaar zijn. Het kunnen er evenwel meer dan tien zijn.

Objectieftypen

Er zijn objectieven met verschillende brandpuntsafstand (lengte). Die brandpuntsafstand wordt opgegeven in mm en staat altijd op de lens vermeld. Het klassieke standaardobjectief voor kleinbeeld is 50 mm en geeft een beeld dat er voor ons zo natuurgetrouw mogelijk uit ziet. Daarnaast zijn er kortere objectieven (groothoekobjectieven) van 35, 28, 24 en 18 mm. Hoe korter de lens, hoe meer er op de foto komt. Dat is interessant bij bijvoorbeeld landschappen. Ook zijn er telelenzen. Die zijn langer en werken als een soort verrekijker. Klassieke lengtes zijn onder meer 90, 135, 180 en 200 mm. Lenzen langer dan 200 mm kosten een klein vermogen. Telelenzen worden veel gebruikt bij sportfotografie en natuurfotografie.

Naast deze zogenaamde "vaste" lenzen zijn er zoomlenzen. Het aardige daarvan is dat ze een aantal objectieven van verschillende lengte kunnen vervangen omdat ze verstelbaar zijn. Gangbare typen zijn onder andere 24-70 mm en 70-210 mm.

Bovengenoemde getallen hebben alle betrekking op de afmetingen voor de klassieke kleinbeeldfilm en moderne digitale "full frame" camera's. De meeste digitale camera's hebben echter een beeldsensor die kleiner is en daardoor zijn andere afmetingen gebruikelijk geworden. Meest gebruikt zijn tegenwoordig 18-55 mm en 55-200 mm.

Zoomlenzen hebben voor- en nadelen. Voordeel is dat u met een lens verschillende dingen kunt doen, nadeel is het grotere gewicht, grotere afmetingen, geringere lichtsterkte en een beeldkwaliteit die meestal minder goed is dan van "vaste" lenzen.

Creatieve inzet van objectieven

Naast "veel op de foto" of "dingen dichtbij trekken" kunnen de verschillende objectieven ook creatief worden ingezet. Zo wordt, wanneer een persoon beeldvullend (voor wat betreft de hoogte) wordt afgebeeld met een groothoekobjectief, de achtergrond in verhouding kleiner en lijkt deze verder weg te staan. Bij teleobjectieven is het net anders om: daar worden voorgrond en achtergrond dichter tegen elkaar gedrukt. Het laatste effect is goed te zien bij een massasprint aan het einde van een wielerwedstrijd. Van voren gezien ziet het er vreselijk eng uit en lijken de sprinters heel dicht bij elkaar te rijden. Van boven gezien, met een min of meer normaal objectief vanuit de heleicopter, valt het allemaal reuze mee. Het gaat nog steeds erg snel, maar er zit veel meer ruimte tussen de renners.

Welk objectief kopen?

Veel camera's worden aangeboden met een zogenaamde "kitlens". Daardoor kan de camerabody inclusief lens voor een aantrekkelijke prijs worden aangeboden. Als het camerahuis allerlei voorzieningen heeft en daardoor duur is, zal op de lens beknibbeld moeten worden om het geheel voor een acceptabele prijs te kunnen aanbieden. Een standaard zoomlens voor Sony (18-55 mm) is los te koop voor 39 Euro. De waarde van wat u krijgt voor uw geld is daarbij zeer hoog, maar het blijft een door goedkope kindervingertjes in een aziatisch achteraf fabriekje in elkaar gefrommeld stuk plastic. Een alternatieve zoomlens van betere kwaliteit kost snel het tienvoudige. De kwaliteit daarvan is ontegenzeglijk beter, maar niet tien keer zo hoog. Het loont echter wel om betere lenzen te kopen dan die standaard worden meegeleverd. Meestal kan de camera aanzienlijk meer dan de lens, ook wanneer het een camera uit de lagere prijsklasse betreft. Als u de eenvoudigste "kitlens" er bij koopt en verder niets, is het alsof u met een Ferrari rijdt en nooit verder komt dan de tweede versnelling.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Bedenk dat hoe groter de zoommogelijkheid, hoe meer compromissen moeten worden gesloten. Een zoommogelijkheid van 3x (zoals bijvoorbeeld de 18-55 mm) kan redelijk goedkoop worden gemaakt. Een zoomlens van 18-250 voor 300 Euro kan echter waarschijnlijk bij lange na niet de kwaliteit bieden die de camera in zich heeft. Als u dus een zoomlens wilt, dan beter een 18-55 en een 55-200 dan een enkele 18-250.

Als u voor het eerst een digitale spiegelreflex koopt neemt u er waarschijnlijk het best de relatief goedkope "kitlens" bij. Wanneer u die een tijdje hebt gebruikt, weet u waar uw wensen liggen en kunt u eventueel andere, betere, objectieven er bij kopen.

Zoom of "vaste" lens?

De kwaliteit van zoomlenzen wordt steeds beter. De beste zijn inmiddels zeer goed - en prijzig. Het grootste nadeel van zoomlenzen is dat ze niet zo lichtsterk zijn. De duurste hebben als grootste lensopening 2.8, meer op de consument gerichte zoomlenzen vaak een veel minder grote maxiamale lensopening. Daardoor wordt het gebruik maken van selectieve scherpte min of meer onmogelijk."Vaste" lenzen bieden aanzienlijk meer mogelijkheden. Lensopeningen van 1.4 - 2 zijn daar gebruikelijk. Daardoor lenen ze zich beduidend beter voor creatief gebruik.

Voordeel van de zoomlens is flexibiliteit: met dezelfde lens haalt u iets dichtbij of kan alles er nog net op. Daar zit een groot "nadeel" aan: u wordt lui. Vaak worden foto's beter als u zelf een paar stappen vooruit of achteruit doet, in plaats van de lens te verstellen.

Welke objectief als aanvvulling op de "kitlens"?

Als u al reeds beschikt over een 18-55 lens (of een 24 - 70 als u een "full frame" camera mocht hebben) dan zult u waarschijnlijk na verloop van tijd behoefte krijgen aan een lens waarmee u onderwerpen dichterbij kunt halen en/of een lens die lichtsterker is, zodat u ook nog in de schemering kunt fotograferen of creatief met het scherptebereik kunt omgaan.

Een objectief met een lichtsterkte van 1.4 tot 1.8 zou dan de eerste uitbreiding kunnen zijn met een brandpuntsafstand tussen 30 en 60 mm. Voor een telelens kunt u denken aan een lens met een brandpuntsafstand tussen 85 en 135 mm en een lichtsterke van rond de 2. Verslik u niet in de prijs die voor dergelijke objectieven wordt gevraagd! Bedenk daarbij dat een lens, zolang u niet van cameramerk wisselt, erg lang bruikbaar blijft. De techniek van uw camera zal echter in een betrekkelijk kort aantal jaren behoorlijk verouderd zijn omdat "digitale fotografie" nog maar net de kinderschoenen is ontgroeid.

Welk merk?

Voor de meeste camera's zijn naast objectieven van het eigen merk objectieven van andere leveranciers te koop. Objectieven van het eigen cameramerk passen helemaal bij de camera en ook de kleurweergave is zo ongeveer gelijk aan die van de lens die u al heeft. Objectieven van andere fabrikanten zijn meestal minder duur. Meestal zijn ze ook iets minder goed en soms treden er storingen op omdat ze niet altijd volledig zijn aangepast aan de camera-electronica.

In de meeste gevallen zal dus een objectief van het eigen merk de voorkeur genieten. Sommige objectieven van fabrikanten als bijvoorbeeld Sigma en Tamron voldoen echter ook goed. Voor met name Canon en Nikon camera's zijn uitstekende "vaste" objectieven te koop van Zeiss. Prijzig - en alleen met handmatige scherpstelling!

Links